Biến Thể Chế Thành Lợi Thế Cạnh Tranh
Thể chế là một trong những yếu tố nền tảng quyết định cách một quốc gia vận hành và phát triển. Không chỉ bao gồm hệ thống luật pháp, thiết chế và quy tắc chính thức, thể chế còn hàm chứa các chuẩn mực xã hội, cơ chế thực thi và những cấu trúc khuyến khích chi phối hành vi của cá nhân, doanh nghiệp và các tổ chức trong xã hội. Có thể xem thể chế như “hạ tầng mềm” của nền kinh tế và đời sống xã hội - nơi định hình cách con người ra quyết định, phân bổ nguồn lực và tạo ra giá trị.
Bước vào giai đoạn phát triển mới, với mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam đứng trước yêu cầu phải tiếp tục tạo đột phá về thể chế phát triển. Vấn đề đặt ra không chỉ là hoàn thiện các quy định hiện có, mà còn là chủ động thiết kế và vận hành thể chế theo hướng tạo động lực cho phát triển nhanh, bền vững và bao trùm hơn.
Với kết cấu gồm 12 chương:
Chương I. Thể chế là gì?
Chương II. Thể chế - Nền tảng quyết định sự phát triển của quốc gia
Chương III. Tư tưởng, tầm nhìn và triết lý biến thể chế thành lợi thế cạnh tranh
Chương IV. Phương pháp luận cải cách thể chế - Từ tư tưởng đến hành động
Chương V. Thể chế Việt Nam trong so sánh quốc tế - Vị thế và những khoảng cách cần vượt qua
Chương VI. Cải cách hệ thống quy phạm chính thức - Nâng cấp “Bộ mã lệnh quốc gia”
Chương VII. Nâng cao năng lực thiết chế lập pháp - Kiến trúc sư của “Bộ mã lệnh quốc gia”
Chương VIII. Cải cách hệ thống chuẩn mực xã hội - Xây dựng vốn xã hội và niềm tin công
Chương IX. Thiết chế chính trị - xã hội - Nền tảng đồng thuận và sức mạnh cộng hưởng
Chương X. Cải cách và nâng cao chất lượng cơ chế thực thi các quy phạm chính thức và các chuẩn mực phi chính thức
Chương XI. Cải cách thiết chế hành pháp - Cơ chế thực thi các quy phạm chính thức quan trọng nhất
Chương XII. Thiết chế tư pháp - Mắt xích cuối trong cơ chế thực thi
Cuốn sách hệ thống hóa những vấn đề cơ bản về thể chế, đồng thời phân tích cách thể chế có thể trở thành lợi thế cạnh tranh của quốc gia. Trên cơ sở kết hợp giữa lý luận, thực tiễn trong nước và kinh nghiệm quốc tế, tác giả gợi mở các định hướng cải cách nhằm nâng cao chất lượng pháp luật, tăng cường năng lực thực thi, hoàn thiện bộ máy nhà nước và phát huy vai trò của các thiết chế chính trị - xã hội.
Một thể chế hiệu quả có thể bảo đảm quyền sở hữu, giảm chi phí giao dịch, khuyến khích đổi mới sáng tạo, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và củng cố niềm tin xã hội. Ngược lại, thể chế yếu kém có thể làm méo mó phân bổ nguồn lực, kìm hãm phát triển và làm suy giảm niềm tin của người dân, doanh nghiệp.
Vì vậy, “Biến thể chế thành lợi thế cạnh tranh” là cuốn sách phù hợp với các nhà quản lý, nhà hoạch định chính sách, giới nghiên cứu, giảng viên, sinh viên và những độc giả quan tâm đến quản trị quốc gia, cải cách thể chế và con đường phát triển của Việt Nam. Cuốn sách gợi mở một nhận thức quan trọng: để phát triển bền vững, thể chế cần được nhìn nhận như một nguồn lực nội sinh và nền tảng cạnh tranh dài hạn của quốc gia.
